Lloegr  drigiant  ddifyrrwch Bryttanaidd  Gymro wedi'r gasglv ynghyd o amravaelion  lyfrav Kymraec - Gruffydd Hiraethog (o'r rhagymadrodd, c.1561)
Rhyddiaith Gymraeg, Y  Gyfrol  Gyntaf, Detholion o  Lawysgrifau 1488-1699,
Gol./Ed. T. H. Parry-Williams, et al. (Caerdydd: Gwasg Prifysgol Cymru, 1953: 221)

treigladau / mutations
(frâm ar wahan / separate frame)

testunau eraill / other texts


Och Duw! mor angharedic ac mor annaturiawl  vydd llawer o  genedl Gymry, ac yn2 enwedic y2 rhain a1 elont allan o  dervynav j1 ganedic nattvriawl  ddayaren a'i2 gwlad, pawb  val i3 bo yr achos yn2 ymgais a'i2 arvaeth; rhai yn2 ( _ )allvawl o  gyvoeth er gweled a dysgv moes ac arfer tai a llysoedd brenhinoedd, dvgiaid, jeirll ac arglwyddi, ac er kaffael kyva adnabod a  phob gradd yn2 i2 ( _ )radd; eraill odylodi ac eisiav a1 ant allan o'i kenefinawl ( _ )wlad ar ( _ )obaith daioni wrth i2 ffortvn  val i3 tervyno i2 tynghedvennoedd. A  phob vn o'r2 rhai a1  dariont nemor oddi kartref yn1 kashav ac yn2 gillwng dros  gof jaith i2 ganedic wlad a thavodiad i1 vam  gnawdawl. A hynny a1 ellir i1 adnabod pann  brofo yn2 ( _ )wladaidd  draethv Kamberaec arr  lediaith i1  davod, ac mor  vvrssen (er na  ddysgawdd iaith arall) na  chroyw  ddowaid iaith i1 ( _ )wlad hvn, a hyn a1  ddoetto mor  lediaith  floesc  lygredic ar ol iaith estronawl. Am y2  fath  ddynion hynny y1 traetha y  bumed  ddihareb yn1 dechre ar R yn y 37  ddolen o'r llyfr hwnn. A velly pa ankaredigrwydd  vwy ar  ddyn no gyrrv i1  vam  gnawdol allan o'i1  dy a lletyvv estrones  ddidras yn i1  le? Nid kimaint barn ar y2 neb a1 yrrawdd adfyd a  thylodi o'i1 ( _ )wlad er ebargofi i1 ( _ )anedic jaith a  phrissiaw llai arni ac i'r neb oedd vrddassawl a  yvoethawc yn i1 ( _ )wlad: j hwnnw 1 mae gwladeiddrwydd mawr  gyvarfod ac vn o'i1  gydwlad a heb  vedrv amddiddan ac ef yn yr vn modd ac yntau  val i3 bvassai  gynt. Er hynny i  gid ni ( _ )aill neb ond a1 ( _ )allo, ac velly ni  ddychyn dyn yn y byd  ddaly yn i1  gof y peth y1 bo yn2 rhyhir heb i1 ( _ )weled na'i1  glwybod nac arfer ac ef. Rhac hynny, genn ( _ )obaith y gorav ac ofni y gwaethaf,  vv achos a1 ( _ )wnaeth ymi  veddwl amdanoch ac ysgryvennv y llyfr hwnn i  ddifyrrv y dydd, ac wrth hynny ymarver a  chadw ych kyssefiniaith yn ych kof, gan  dybiaid y1 byddai  flin genywch  ddarllain chwedlav rhyhirion, ac mae melyssach a gwell oedd  ressymav byrrion ffrwthlawn.





nodiadau:

a1
gp.  pre-verbal particle introducing an independent clause
i1 [ ei ]
rh. (+ tm. )    his, its
i2 [ eu ]
rh.    their
i3
gp.    oblique relative particle that follows mal ( Md.W fel ( y ), megis ( y ), "that/whose, in order that, so that" ), but functions as the particle "y1" introducing a clause.
y1
gp.  pre-verbal particle introducing present tense of bod (mae) or a noun clause
y2
gp. relative particle connected to pronomenalia (abstract pronouns).
y3 [ei]
gp. his, its; see i1.
yn1 / 'n1
gn.  before verbs (no mutation)
yn2 / 'n2
(+tm.)  gn.  before adjectives, adverbs and nouns