treigladau / mutations
(frâm ar wahan / separate frame)

testunau eraill / other texts


Ni bu'r  ddwy  flynedd wedyn yn²  gwbl  drist. Clafychai ei mam yn²  gyflym fel na ( _ )allai mwyach symud o'r gwely. Bu ei hystafell yn²  ddinas noddfa i'w merch. Ni  ddywedai'r un o'r  ddwy ei  chalon wrth y llall, ond tyfodd rhyngddynt cyn y terfyn  fath o  gyd-ddeall a  chydymdeimlo mud. Ni  lawenhâi y  fam o edrych ar Fonica fel y¹ gwnâi pan  ddeuai Hannah ati. Ond yn  nyfnder ei hymwybod fe  glywai  led-sibrwd mai ei hafiechyd ei hun a¹ achosodd ran o  leiaf o  glwyf ysbryd ei merch hynaf, ac felly rhoddai tosturio wrth  Fonica yr un diddanwch moethus iddi ag a¹  gâi  drwy  dosturio wrthi ei hunan. Cawsant ambell hanner awr  ddifyr gyda'i¹  gilydd tra darllenai Monica  gyfran y dydd o nofel y Daily Mail i'w mam. Prydiau eraill eisteddai'r  ferch ger y ffenestr a disgrifiai'r  bobl a ( _ )welai'n¹ tramwy i mewn ac allan o'r siop. Caent hwyl yn¹ dyfalu eu negesau, yna galwent ar Hannah neu'i  thad i  gywiro'r dyfaliadau. Bu Monica yn nyrs  dda y misoedd hyn. Cyflawni ei gorchwylion â dwylo anghrynedig, hamddenol a¹ esmwythâi  boen. Yr oedd ei meddwl yn² llawn pethau eraill, ac felly ni  ddychrynai mewn creisis a gweinyddai yn²  bwyllog a dibryder. Deallai ei mam ac ni  ddigiai.

Unwaith, rhyw  dair wythnos cyn ei marw, ceisiodd Mrs. Sheriff  gael gan  Fonica  ddweud ei  chyfrinach wrthi. Gwelsai hi yn¹ eistedd wrth y ffenestr, y papur newydd ar ei glin a'r stori wedi dyfod i  ben y dydd hwnnw. Peidiasai Monica â'r darllen ac ar ôl y  frawddeg olaf syllodd am  funudau  lawer ar y stryd islaw. Galwodd ei mam hi at y gwely:

"Paid â  chychwyn y stori newydd yfory."

"O'r gorau, mam."

"Mi¹  fyddaf yn¹ ofni amdanit ti, ' ngeneth i¹. Mae gan dy  dad ei¹  fusnes, ac fe  brioda Hannah. Y¹ mae hi'n² ifanc ac wedi ei gwneud i  fod yn²  ddedwydd."

"Oni  _allaf innau  fod yn²  ddedwydd?"

Ysgwydodd y  fam ei  phen yn² hir. Yna dywedodd:

"Fe  gefaist  drwbl gyda llanc  ryw  ddwy  flynedd yn² ôl?"

Gwelwodd Monica:

"Sut y¹ gwyddoch chi?"

"Mi¹ ( _ )wn. Dywed i mi dy  boen. Yr¹ wyf yn¹ mynd i  farw yn² nawr. Bydd dy  gyfrinach yn²  ddiogel."

"Does gen' i¹  ddim i'w  ddweud."

Ond cusanodd ei mam y tro cyntaf ers blynydoedd ac aeth i  baratoi te. Mis wedi hynny yr¹ oedd y gwely yn²  _wag, a'r poteli ffisig, a¹  fuasai ar y bwrdd er pan  gofiai, wedi diflannu o'r ystafell.